31 mrt.- Ode aan de stille architect van het ‘homohuwelijk’ De ware bedenker van het universele huwelijk: Jan Wolter Wabeke.
Vijfentwintig jaar na de invoering van het homohuwelijk, vindt vier op de tien Nederlandse jongeren dat #LGBTQ-ers NIET gelijkwaardig zijn aan de heteronorm. Dat blijkt uit recent grootschalig onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Alarmerende cijfers. En eerlijk gezegd ook beangstigend. Want die verschuiving komt niet uit de lucht vallen.
In een tijd waarin radicale stromingen aan invloed winnen en razendpopulaire, vaak masculien getoonzette rechtse podcasts miljoenen jongeren bereiken, verschuift ook het denken over gelijkheid en vrijheid. En veel sneller dan ik voor mogelijk hield. Wat de afgelopen 25 jaar als verworvenheid voelde, blijkt dat niet te zijn. Het kan schuiven.
Ter discussie komen. Teruggedraaid worden, zelfs bestrafd. Vannacht vieren we het moment waarop vrijheid en gelijkheid juridisch werkelijkheid werden. 1 april 2001. Amsterdam. Maar wie zorgde ervoor dat het ook klopte?
Mr. Jan Wolter Wabeke.
Geen publiek figuur. Geen campagnevoerder. Maar de jurist die het huwelijk opende voor mensen van gelijk geslacht op een manier die juridisch standhield. Geen symboliek, maar recht. Geen mooie woorden, maar afdwingbaarheid.
Samen met Henk Krol, het gezicht van de beweging, werkte hij minutieus aan een juridische constructie die niet alleen in Nederland, maar ook internationaal overeind bleef. Dat is de essentie. Niet dat het mocht. Maar dat het wettelijk gold.
Want een huwelijk is geen ceremonie. Het is een juridisch feit. Het regelt wat er gebeurt als het ertoe doet: bij ziekte, bij overlijden, bij bezit, bij verantwoordelijkheid. Het verplicht ook derden (pensioenfondsen, zorginstellingen, erfgenamen) om die relatie te erkennen. Dat is gelijkheid.
In Nederland hebben inmiddels zo’n 35.000 stellen van gelijk geslacht gebruikgemaakt van dat recht. Wereldwijd zijn het er een paar miljoen inmiddels. Dat is geen culturele verschuiving alleen. Dat is juridische realiteit.
Voor mij en mijn echtgenoot Hugo is dat geen abstractie. Het is ons leven. En onze zekerheid.
En juist daarom valt op hoe weinig zichtbaar de man is gebleven die dat mogelijk maakte. En wat hij wereldwijd heeft betekend. Want in een tijd waarin verworven #LGBTQ-rechten opnieuw ter discussie staan, helpt het om te weten wie ze heeft gebouwd. En hoe stevig dat fundament is. Mr. Jan Wolter Wabeke. De man die ervoor zorgde dat gelijkheid geen mening bleef, maar recht werd. Grote dank
Jan Driessen
Foto: huwelijk Jan Wolter Wabeke met zijn man @Jan Swinkels
Fotograaf: KlaasJan van Hees
