19 nov.- Buurtbemiddeling bestaat dit jaar 25 jaar. Ook in de BEL-gemeenten zetten vrijwilligers zich al sinds 2014 in om burenruzies op te lossen voordat ze uit de hand lopen. Van geluidsoverlast tot onenigheid over erfafscheidingen: tien bemiddelaars helpen inwoners in de regio weer met elkaar in gesprek te komen. Toch weten veel bewoners nog niet dat ze daarvoor hulp kunnen inschakelen.
“Geen probleem is te klein of te groot. Als het je leven beïnvloedt, is het de moeite waard om hulp te vragen”, zegt Inge (achternaam bekend bij de redactie), een van de buurtbemiddelaars. Haar advies aan inwoners die twijfelen: wacht niet te lang. “Als je ergens niet uitkomt, doe het dan gelijk. Het is zonde als een situatie blijft oplopen en uiteindelijk zo escaleert dat het echt een strijd wordt.”
Buurtbemiddeling draait om het herstellen van de communicatie tussen buren. Niet door te bepalen wie gelijk heeft, maar door beide partijen weer met elkaar in gesprek te brengen. “Het gaat erom dat mensen elkaar weer begrijpen en zonder spanning naast elkaar kunnen wonen”, zegt buurtbemiddelaar Natasja de Jonge.
Uiteenlopende problemen
De problemen waarmee de bemiddelaars te maken krijgen, lopen uiteen. Geluidsoverlast, onenigheid over erfafscheidingen, camera’s die op buren gericht staan en overlast door jongeren komen voorbij. Soms spelen ook cultuurverschillen of persoonlijke omstandigheden een rol.
Volgens Inge zit achter een ogenschijnlijk klein conflict vaak een diepere oorzaak. “Mensen wonen soms al heel lang naast elkaar en hebben in de loop der jaren allerlei oordelen opgebouwd. De drempel om met elkaar te praten wordt steeds hoger. Vaak is er een ondertoon die nooit goed boven tafel is gekomen.”
Neutraal
Als buurtbemiddeling wordt ingeschakeld, volgt er eerst een intakegesprek met twee bemiddelaars bij degene die hulp zoekt. Daarna gaan de bemiddelaars langs bij de andere partij. Die gesprekken zijn vertrouwelijk. Vervolgens proberen de bemiddelaars de bewoners samen aan tafel te krijgen. Het streven is om het gezamenlijke gesprek binnen anderhalf uur af te ronden.
“Wij geven de oplossing in principe niet”, vertelt De Jonge. “We stimuleren mensen om zelf te kijken hoe ze gezamenlijk tot een oplossing kunnen komen. Een oplossing die mensen zelf bedenken, houdt uiteindelijk ook langer stand.”
Ze geeft een voorbeeld van een boom die zoveel zon wegneemt dat de buren daar last van hebben. “Je kunt wettelijk helemaal in je recht staan, maar dat betekent niet dat je buurman of buurvrouw daar blij mee is. Uiteindelijk moet je wel met elkaar verder. Het gaat niet alleen om wie er gelijk heeft, maar vooral om hoe je prettig met elkaar kunt wonen.”
Niet iedere bemiddeling eindigt met een gezamenlijk gesprek. Soms helpt de intake al om de situatie vanuit een ander perspectief te bekijken. En soms wil een van de partijen niet meewerken. Toch ontstaat er volgens Inge vaak een opening. “Mensen doen in hun boosheid soms aannames over elkaar die helemaal niet kloppen. Als je daarover met elkaar in gesprek gaat, kunnen die aannames verdwijnen.”
‘Daar doe je het voor’
Voor de bemiddelaars is het vrijwilligerswerk meer dan het begeleiden van gesprekken. De Jonge meldde zich in 2023 aan, nadat ze tijdens een mediationopleiding kennismaakte met buurtbemiddeling. Ze woont in Blaricum en werkt daarnaast als HR-manager. “Ik vind het leuk om bij mensen thuis te komen en te zien wat er speelt. Je kunt echt iets toevoegen”, vertelt ze. “Ik heb een keer twee buurvrouwen begeleid die niet eens doorhadden dat ze al heel erg rekening met elkaar hielden. Maar doordat ze dat nooit tegen elkaar hadden uitgesproken, zagen ze dat zelf niet. Na het gesprek gingen ze heel prettig uit elkaar. Daar doe je het voor.”
Ook Inge haalt veel voldoening uit het werk. Ze werkte jarenlang als mediator en ziet buurtbemiddeling als een manier om op maatschappelijk niveau iets te betekenen. “Ik vind het mooi als je een positieve bijdrage kunt leveren aan de communicatie in de maatschappij. Dat mensen weer met elkaar gaan praten. Het is soms bijna magisch als je merkt dat mensen tijdens zo’n gesprek tot de kern komen en zichzelf verbazen doordat ze toch serieus naar een oplossing zoeken.”
Het werk kent ook lastige momenten. Bewoners kunnen tijdens een gesprek boos worden, soms ook op de bemiddelaars. “Je kunt je dan onverwacht bedreigd voelen. We zijn daarop voorbereid en getraind, maar het blijft een vervelende situatie. Je moet dan heel hard werken om positief en neutraal te blijven”, vertelt Inge.
Tien bemiddelaars in de BEL
De buurtbemiddeling wordt volledig uitgevoerd door vrijwilligers. Op dit moment zijn er tien bemiddelaars actief. Volgens Annemarieke Buenk, coördinator Buurtbemiddeling BEL-gemeenten en Soest, behandelen ze op jaarbasis ongeveer vijftig casussen.
Toch weten lang niet alle inwoners dat ze bij buurtbemiddeling terechtkunnen. “Heel veel mensen hebben echt geen idee dat we bestaan en dat dit mogelijk is”, zegt De Jonge. Buenk merkt bovendien dat bewoners soms verwachten dat een instantie het probleem voor hen oplost. “Wij vragen mensen eerst of ze zelf al geprobeerd hebben om eruit te komen. Het is belangrijk dat ze ook zelf actie ondernemen.”
De bemiddelaars hopen dat inwoners sneller contact opnemen. “We komen niet binnen om ons ergens mee te bemoeien, maar om te helpen en het gesprek te begeleiden”, benadrukt Inge. “Het zou zonde zijn als mensen hun woongenot verliezen terwijl er misschien met een gesprek al iets te bereiken is.”
Bron: BEL Nieuws

