17 febr.- Bij omwonenden in de historische kern van Laren bestaat grote ongerustheid over de plannen om de bestaande garage te slopen en er een appartementencomplex te realiseren. Sinds 11 december ligt er bij de gemeente Laren een verzoek voor een omgevingsvergunning voor de herontwikkelen Sint Jansstraat 26 zijn de voormalige Garage Bouman. De ontwikkelaar informeerde de buurtbewoners over zijn plannen eenmalig in de zomer van 2025. Op het verzoek voor een vervolg gesprek is hij niet ingegaan.
De plannen, zo liet hij weten, voorzien in de bouw van acht appartementen, met een mogelijke uitbreiding naar twaalf in een tweede fase. Hiervoor moet de bestemming naar “wonen” worden aangepast. De centrale zorg van omwonenden is niet dat hier gebouwd gaat worden, maar of deze vorm van woningbouw op deze plek ruimtelijk en maatschappelijk aanvaardbaar is. De sloop van de bestaande garage zien omwonenden als een uitgelezen kans om de visuele kwaliteit op deze karakteristieke locatie te verbeteren.
De garage, die in de plaats van een oude stoeterij kwam, is gebouwd in 1980 en al die tijd een doorn in het oog. De bebouwing paste toen ook niet in de karakteristieke omgeving. De gemeente Laren wil met het bouwen tegemoet komen aan de behoefte aan betaalbare koopwoningen. Daar is ook niemand op tegen. Als de kans zich voordoet dat jongeren deze kopen dan is dat prima. Dat staat zo ook in de gemeentelijke Woonvisie beschreven. Als de garage is gesloopt dan is er ruimte om die doelstelling te realiseren.
Vernieuwing en woningbouw op zichzelf worden daarom niet betwist. Het biedt juist kansen. Maar mag het dan wel creatief met oog voor de Larensecultuurhistorische stijl? Passend in de omgeving! De bezwaren richten zich op de schaal, de intensiteit van het gebruik, de praktische uitwerking en de leefbaarheid die met dit plan gepaard gaan. Formeel past het bouwplan binnen de kadastrale kaders voor bebouwingsoppervlakte.
Ook de bouwhoogte wijkt slechts beperkt af. Dat neemt niet weg dat de feitelijke ruimtelijke impact aanzienlijk is. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is niet alleen van belang of een plan binnen regels past, maar ook of het, gelet op zijn context, passend en evenwichtig is. Als de cultuurhistorie van het dorp ergens zichtbaar is dan is het wel hier. Tussen de St. Janstraat en de P.C. van de Brinkweg, ontsloten door het Smidslaantje.
Daar ligt een parel van een ‘ensemble’. Een verzameling rijksmonumenten uit de negentiende eeuw met hun ruime perceel en een viertal met respect voor het authentieke karakter gerestaureerde woningen uit begin 1900. In deze kleinschalige, historisch gegroeide structuur, een beschermd dorpsgezicht, betekent de overgang van één gebouw naar acht — en mogelijk twaalf — appartementen met een moderne architectuur een forse verdichting.
Het moderne complex wordt doorkliefd door een passage/lichtstraat van 2.75 meter breed zodat bewoners hun entree kunnen bereiken. Een vondst van de architect die voor het te realiseren volume, een werkbare uitweg vond.
Hoe licht te organiseren als dat niet natuurlijk naar binnen valt? Hoe de acht geplande appartementen bereikbaar te maken als hun ingang aan het Smidslaantje ligt. Daar is immers geen ruimte te maken voor een centrale entree. Het effect van de ‘lichtstraat’ is desastreus voor omwonenden.
Weg is de beslotenheid van hun vertrouwde omgeving en weg hun privacy. De vraag is dan ook of een appartementenbouw in deze omvang en dichtheid verenigbaar is met de draagkracht en het karakter op deze plek. Acht appartementen moeten komen op een terrein van ca 2000 vierkante meter, waar nu niemand woont, waar nu geen in- en uit verkeer is. Het aantal inwoners aan het Smidslaantje zal verdubbeld worden. Het geeft verlies van ruimtelijke kwaliteit en architectonische samenhang!
Ook spelen functionele aspecten een belangrijke rol. Het plan leidt tot een duidelijke toename van verkeersbewegingen, parkeerdruk en bestemmingsverkeer. Er lijkt niet gedacht aan de toegankelijkheid van de hulpdiensten. Metingen, uitgevoerd door omwonenden tonen aan dat er simpelweg niet genoeg logistieke ruimte is.
Er zijn in het plan vier parkeerplekken gepland voor de 8 appartementen, er is geen ruime voor stalling van fietsen en voor de kliko’s op het terrein achter de 4 woningen aan de Sint Jansstraat, die uitkomen op het Smidslaantje. De bereikbaarheid en de logistiek rondom het plaatsen van maar liefst 4 kliko’s per appartement in het kader van afvalverzameling, vraagt om ruimte en manoeuvreermogelijkheden die op deze locatie beperkt zijn.
Deze effecten zijn niet los te zien van elkaar en dienen integraal te worden beoordeeld. Temeer omdat het In eerste instantie gaat het om 8 appartementen en er sprake is van een gefaseerde ontwikkeling waarbij het uiteindelijke maximumaantal woningen hoger ligt dan in de eerste fase wordt gerealiseerd.
Daarnaast raakt het plan direct aan het woon- en leefklimaat van omliggende woningen. Effecten zoals schaduwwerking, geluid, inkijk en verlies aan privacy kunnen in onderlinge samenhang leiden tot een onevenredige aantasting van het woongenot. In juridische zin is hier het evenredigheidsbeginsel relevant: de nadelige gevolgen voor bestaande bewoners mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot het met het plan te dienen doel.
Het opknippen ook van de effecten van deze uitbreiding in mogelijk een tweede fase baart eveneens grote zorgen omdat er dan geen weg terug meer mogelijk is. Ook het gerechtvaardigde verwachtingspatroon van bewoners verdient aandacht. Alle belangen moeten rechtvaardig worden afgewogen. Niet alleen de ambitie van de gemeente om meerdere kleinschalige wooneenheden te realiseren maar ook die van bestaande bewoners.
Zij kozen bewust voor een rustige, dorpse woonomgeving met een beperkte mate van dynamiek. De beschermde rijksmonumenten en historische woningen maken al lange tijd deel uit van dat beeld. De vrees is dat er straks een nieuwbouwkraag ontstaat die eerder grootstedelijk genoemd kan worden. Zo gaat dat in de grote steden maar zo mag het toch niet in ons dorp Laren zo gaan.
Een ingrijpende functiewijziging naar intensieve appartementenbouw betekent een wezenlijke verandering van de leefomgeving. Bovenop dit alles komt dat de plannen in strijd zijn met het Bouwbesluit en de daaruit afdwingbare regelgeving. Dit brengt een zware motiveringsplicht met zich mee. De gemeentelijke woningbouwopgave is legitiem en belangrijk, maar kan niet automatisch prevaleren bovenhet behoud van ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en het historische karakter van de dorpskern. Juist op een kwetsbare locatie als deze is maatwerk vereist, waarbij niet alleen naar regels en aantallen wordt gekeken, maar ook naar samenhang, schaal en context.
De herontwikkeling op deze plek vraagt daarom om heroverweging. Niet de vraag óf er gebouwd kan worden staat centraal, maar wat hier, gelet op omgeving en belangen, redelijkerwijs passend is. Alleen een plan dat leefbaarheid en een evenwichtige belangenafweging kan op deze locatie als verantwoord worden beschouwd.
Omwonenden roepen daarom het College van B&W met klem op, de aanvraag voor de omgevingsvergunning niet te honoreren.
Laren 29 januari 2026
Stef van Breugel en familie Corry Calis
