30 aug.-Vorige week vrijdag heb ik me enigszins verloren in Schiedam. Ik was er nog nooit geweest. Een bijzondere plek. In de 19e eeuw ‘Zwart Nazareth’, befaamd én berucht om zijn vervuilende jeneverindustrie. Nu een monumentaal schilderachtig centrum in opkomst, waar boven de historische panden altijd wel een wiek opduikt van een van de hoogste klassieke windmolens ter wereld, die de binnenstad als reuzen omarmen. Tot 24 september is in het Stedelijk Museum Schiedam – voor het eerst in 33 jaar – de verrassende solotentoonstelling te zien van het unieke oeuvre van de sociaal bewogen Blaricumse kunstenares Lou Loeber (1894-1983).
Tekst: Leo Janssen
Laren kent de Blaricumse voornamelijk van de afbeelding die ze in 1925 schilderde van de Johanneskerk. Ze gaf dat rijksmonument uit 1521, met ingang onder de klokkentoren, sterk vereenvoudigd weer in geometrische kleurvlakken. Het staat afgebeeld op het kunstinformatiepaneel op het gazon naast het kerkje aan de Naarderstraat. Kunsthistorisch doet het denken aan Van Goghs kerk in Auvers, Piet Mondriaans kerk in Domburg en het pointillistische schilderij ‘Palmzondag’, van Co Breman dat als ‘een raket’ naar de hemel wijst. Lou Loeber is de oudste in het zeven kinderen tellende gezin van de welgestelde papierfabrikant Carl Loeber. Zeven jaar oud verhuist ze van Amsterdam naar ‘villa Zonnenhoef’ aan de Eemnesserweg in Blaricum en groeit op in een rijk en intellectueel milieu. (Lou speelt viool en piano, broer Jan cello, zusje Lot is concertpianiste. Regelmatig zijn er thuis concerten met o.a. de virtuoze cellist Pablo Casals!)
Ook kunstzaal Hamdorff wordt door Lou aan de arm van haar vader druk bezocht. Hij bezit zo’n 750 schilderijen, tekeningen, pastels en etsen! Niets liever wil Lou kunstenaar worden. Ze voelt zich aangetrokken tot het leven in de ateliers. Haar opvoeding is vrijzinnig en liberaal protestants. Naast de liefde voor kunst krijgt ze van haar ouders ook interesse mee voor het socialistisch gedachtegoed. Haar ouders hebben sympathie voor de Internationale Broederschap, de idealistische christen-anarchistische woongemeenschap van Jakob van Rees (1854-1927) die de alternatieve samenleving van de Russische schrijver Lev Tolstoj (1828-1919) voor ogen staat: een sober leven, weg van moderniteit en in overeenstemming met het eigen ‘natuurlijke’ geweten. Lou Loeber werd dan ook een idealistische kunstenares, ervan overtuigd dat kunst kon bijdragen aan een betere wereld. Politiek geëngageerd, pacifist en vegetariër had ze een uitgesproken socialistische kunstopvatting.
Kunst moest voor iedereen begrijpelijk, betaalbaar en verbindend zijn. Het dient een maatschappelijk doel; de bewustwording van de mens die leidt naar een socialistische maatschappij. Daarom verkocht ze haar werk aan huis en maakte ze om de prijs betaalbaar te houden van sommige composities meerdere exemplaren onder andere die van het Johanneskerkje. De zalen in Schiedam tonen Loebers toegankelijke en sociaal bewogen werk vanaf haar klassieke academietijd tot haar latere abstracte werk. Ze geldt als een van de grondleggers van de Nederlandse abstracte kunst. Volledig abstract vond ze te elitair. Ze ontwikkelde een signatuur van heldere kleuren en sterke geometrische vormen net op de grens van herkenbaarheid: ‘Figuratief genoeg om toegankelijk te blijven en abstract genoeg om iets nieuws te zeggen’, aldus cultuurverslindster en NPO-presentator Rachel Pouwer. Een molen, bijvoorbeeld uit ‘Schiedam’ mocht best uit elkaar vallen in diverse kleurvlakken, maar je moest nog wel kunnen zien dat het een molen was.
Bol an mensen, een aanrader, deze expositie van Blaricumse kunstenares Lou Loeber in Schiedam!
Bron en fot0: BEL Nieuws/LJ
